Van quizkandidaat naar Old Trafford: Dambrauskas keert terug naar Engeland in de Champions League
Valdas Dambrauskas staat donderdag als coach van Sabah voor Old Trafford, ongeveer twintig jaar nadat hij zijn trainerscarrière in Engeland begon. Zijn loopbaan begon met een optreden in de Litouwse versie van Wie wil er miljonair worden?, waarna hij met een bescheiden prijzengeld naar Londen verhuisde en zich stap voor stap omhoog werkte.
Redactie Engeland
Premier League en Engels voetbal
Aanstaande donderdag zal Valdas Dambrauskas het veld oplopen in Old Trafford als manager van Sabah in de Champions League. Voor de 49‑jarige Litouwer voelt het als een terugkeer naar het begin van zijn loopbaan: ongeveer twintig jaar eerder zette hij zijn eerste stappen in het trainersvak bij Manchester United Soccer Schools.
"Dit is buiten mijn verbeelding," zei Dambrauskas. "Om door die tunnel het veld op te lopen. Ik ben vaak met de kinderen naar Old Trafford geweest, en nu kom ik als coach."
Het verhaal van Dambrauskas leest als een aaneenschakeling van toevalligheden, werkethiek en het grijpen van kansen. Het begon met zijn optreden in de Litouwse versie van Wie wil er miljonair worden? in 2002; hij verliet de show met 4,000 litas (circa 725 pond) en gebruikte dat prijzengeld om naar Londen te verhuizen en een carrière in het voetbal na te jagen. "Dat is zo lang geleden," zei Dambrauskas. "Een verhaal uit lang geleden dat echt vergeten was. En nu ineens heeft iedereen het erover."
Dambrauskas arriveerde in Londen in augustus 2002 op 25‑jarige leeftijd met een studentenvisum en beperkte kennis van het Engels. Hij wist volgens eigen zeggen sinds zijn twaalfde dat hij het niet als speler zou maken, maar dat trainen hem dichtbij het spel hield. De jaren die volgden waren een mengeling van studie, vrijwilligerswerk en diverse baantjes om rond te komen.
In 2004 schreef hij zich in voor een opleiding sportwetenschappen en coaching aan London Metropolitan University. Daarna begon hij als vrijwilliger bij het Access to Sports Project, dat zich richt op kansarme kinderen in Finsbury Park. Vervolgens werkte hij bij London Tigers, een liefdadigheidsorganisatie die teams van jeugdniveau tot semi‑professioneel beheert. Begonnen als vrijwilliger klom hij binnen vijf jaar op tot manager van het eerste elftal in het non‑leaguevoetbal van de Spartan South Midlands League, met deelname aan onder meer de FA Cup en de FA Vase.
Dambrauskas werd de eerste Litouwer die via de London Football Association een UEFA‑trainerslicentie behaalde. "Ik ging op elke mogelijke cursus, elke mogelijke conferentie, naar bijeenkomsten van de London Football Coaches Association," zei hij. "Overal ging ik heen om kennis op te doen, wat extra diploma’s, extra cursussen. Dat was heel belangrijk voor mij en ik greep mijn kansen."
Zijn eerste kans bij een profclub kwam toen Manchester United Soccer Schools hem in 2004 een rol aanbood. Dambrauskas gaf vervolgens vijf jaar lang coaching op residentiële cursussen in het Verenigd Koninkrijk en in Europa. "Dat was het beste dat mij in mijn leven had kunnen overkomen," zei hij. "Ik heb drie of vier sollicitatiegesprekken gehad. Ik zal John Shiels [chief executive van de Foundation] altijd dankbaar zijn voor de manier waarop hij mij deze kans gaf, omdat ik geen ervaring had. Ik was nog nooit op een plek geweest met zoveel grote persoonlijkheden als bij de Manchester United Soccer Schools."
Na een korte periode bij Fulham vertrok Dambrauskas naar Brentford, waar academy‑directeur Ose Aibangee volgens hem een van de grootste invloeden op zijn loopbaan was en hem uitdaagde zijn grenzen te verleggen. Tegelijkertijd combineerde hij meerdere banen en privéleven om rond te komen. "Ik was tuinman, klusjesman, deed krantenwijken in het begin, ook vloeren poetsen in een pub," somde hij op. "Zoveel banen. Werken in de detailhandel, en daarna als sports development officer, vervolgens sports development manager, en bij de centrale YMCA. Ik deed twee, drie, soms vier banen tegelijk."
Terugkeer naar Litouwen en de eerste successen als hoofdcoach
De stap naar het profvoetbal als fulltime coach betekende uiteindelijk dat Dambrauskas Engeland verliet om terug te keren naar Litouwen. Eind 2010 werd hij aangesteld als assistent‑coach bij kampioen Ekranas, zowel bij het eerste elftal als bij het reserve‑elftal. Na vier jaar bij Ekranas kreeg hij de managerpositie bij Zalgiris Vilnius, de grootste club van Litouwen, waar zijn loopbaan echt op gang kwam.
Bij Zalgiris won hij twee landskampioenschappen, drie Litouwse bekers en twee Litouwse Supercups in drie seizoenen, waaronder een treble in 2016. Dat succes op nationaal niveau leidde tot een reeks functies in andere landen en competities.
In de negen jaar daarna stond Dambrauskas aan het roer van acht teams in zeven landen. Eerst bij RFS, waarmee hij de Letse beker won, daarna Gorica in Kroatië. Een derde landskampioenschap kwam met de Bulgaarse club Ludogorets Razgrad, samen met nog een Supercup en plaatsing voor de Europa League. Hij keerde terug naar Kroatië voor een periode bij Hajduk Split, die hij omschreef als "absoluut geweldig" toen de club de Kroatische Beker won — de eerste prijs van Hajduk in tien jaar.
Vervolgens volgden opdrachten bij OFI Crete in Griekenland, Omonia op Cyprus (met kwalificatie voor de Conference League) en Diosgyori in Hongarije. In de zomer van 2025 arriveerde Dambrauskas bij Sabah; het was de tiende club in zijn loopbaan.
Sabah, de Champions League en de aanstaande loting
In zijn eerste seizoen bij Sabah voltooide Dambrauskas de dubbel: de club pakte voor het eerst in de clubgeschiedenis de landstitel en won ook de beker. Die prestaties verhoogden zijn palmares tot dertien prijzen in vijf landen.
Sabah moest vier knock‑outduels doorkomen om zich te kwalificeren voor de Champions League. De Welshe club TNS, het Finse KuPS, het Deense Aarhus en het Israëlische Hapoel Beer‑Sheva werden allemaal uitgeschakeld. De beslissende kwalificatiewedstrijd tegen Hapoel Beer‑Sheva was dramatisch. Sabah leek uitgeschakeld, totdat Tellur Mutallimov in de vierde minuut van de blessuretijd scoorde en de wedstrijd naar verlenging stuurde; die avond won Sabah uiteindelijk met 5‑2 en over twee duels met 6‑4.
"Naar de Champions League gaan is iets buiten verbeelding," zei Dambrauskas. "We zijn nog nooit gekwalificeerd voor de Conference League, we zijn nog nooit gekwalificeerd voor de Europa League. We zijn nog nooit meer dan twee rondes op rij doorgekomen in één competitie, en nu zijn we hier ineens."
Sabah is gevestigd in de plaats Masazir, ongeveer 30 miles ten noorden van de Azerbeidzjaanse hoofdstad Baku, en heeft een inwonertal van slechts 19,000. De club, bijgenaamd de Uilen, werd pas in 2017 opgericht en vierde recentelijk hun negende verjaardag. Hun thuisstadion, Bank Respublika Arena, heeft een capaciteit van minder dan 9,000 en voldoet niet aan de UEFA‑reglementen; naar verwachting speelt de club zijn thuiswedstrijden in het Olympisch Stadion in Baku.
In de Champions League‑groep treft Sabah grote namen: thuisontvangsten van Borussia Dortmund, Barcelona en Napoli, een uitwedstrijd bij Villarreal en ook de bezoeken aan Engeland: Manchester United in Old Trafford en een afsluitende groepswedstrijd in januari bij Arsenal. Over de loting zei Dambrauskas: "Het kan een heel zware loting zijn, en het kan een Sabah‑loting zijn. Je droomt hiervan, om in deze competitie te spelen, om tegen die teams te spelen. Dus nu is het tijd om te laten zien dat je het aankan, om een manier te vinden om te concurreren en wij zullen dat proberen. We hebben een goed team, we hebben een ambitieus team, we hebben hongerige spelers die echt graag zichzelf willen laten zien."
Sabah‑president Magsud Adigozalov prees de invloed van Dambrauskas op het team: "Zijn invloed gaat verder dan tactiek. Hij heeft een denkwijze en een winnaarsmentaliteit in het team gebracht. Zelfs in de moeilijkste momenten verlaat het team nooit zijn spel of vechtlust, wat het resultaat is van het werk van de coach."
Voor Dambrauskas is de terugkeer naar Engeland ook persoonlijk beladen. Twintig jaar eerder keek hij tijdens een van zijn sollicitatiegesprekken over het veld in Old Trafford en droomde hij dat hij op een dag in een van die wisselbanken zou staan. "Ik woonde in Engeland toen de strijd tussen Manchester United en Arsenal de grootste rivaliteit was. Alex Ferguson en Arsene Wenger," zei hij. "Nu kom ik terug als coach in de Champions League en hoor ik dat volkslied. Het is echt geweldig."
Naast de trip naar Manchester United dit weekeinde sluit Sabah hun Champions League‑groepswedstrijden in januari af bij Arsenal. Voor Dambrauskas, die jaren geleden met zijn kinderen vaak naar Old Trafford ging, is het een bijzondere cirkel die zich sluit: van bezoeker naar coach die door dezelfde tunnel het veld betreedt.