Na tragedie in Tenerife: spelers hebben psychologische hulp nodig, vooral doelman Jesús Owono
De dood van Jesús de Miguel tijdens het duel in Tenerife heeft bij spelers van beide teams en betrokkenen diepe emotionele schade veroorzaakt. Psychologen benadrukken dat snelle, gerichte ondersteuning essentieel is en dat de reactie van de doelman van Andorra, Jesús Owono, om persoonlijke redenen anders zal verlopen dan die van zijn teamgenoten.
Redactie Spanje
La Liga en Spaans voetbal
Felle emotionele reacties na een traumatische gebeurtenis als die in het Heliodoro Rodríguez zijn volgens deskundigen zowel direct als langdurig. Guillermo Higuero, klinisch- en sportpsycholoog, wijst erop dat ook mensen die de gebeurtenis niet in persoon meemaakten daardoor geraakt kunnen worden: het besef dat zoiets ook henzelf kan overkomen roept angst en zorg op binnen de hele sportgemeenschap.
De klinisch- en sportpsycholoog Valle de la Orden legt uit dat het geheugen van betrokkenen dit soort gebeurtenissen anders opslaat dan alledaagse herinneringen: spelers herinneren zich precies waar ze stonden en wat ze hadden gezegd of gedaan vlak voor de tragedie. Daarom is volgens haar een snelle interventie nodig, zowel vanuit de sportpsychologie als vanuit de klinische psychologie. Het doel is onder meer de fysiologische activatie door het trauma te beheersen, zoals hartkloppingen, kortademigheid en intense angst, en spelers te beschermen tegen externe druk door zorgvuldig communicatiebeheer.
Behandeling, rouw en nazorg voor betrokkenen
Een belangrijk onderdeel van de eerste aanpak is het bespreekbaar maken van wat er gebeurde: praten over de ervaring, emoties uiten en daarmee emotioneel verwerken. Higuero noemt het groepskarakter van voetbal een voordeel: het sterke saamhorigheidsgevoel binnen een team maakt groepsgerichte therapieën en onderlinge steun mogelijk. In de afgelopen dagen ontvingen spelers van zowel Tenerife als Andorra professionele hulp van psychologen om de nasleep te verwerken.
De situatie van doelman Jesús Owono vereist volgens Valle de la Orden een andere benadering. Omdat hij direct betrokken was bij de actie die tot het overlijden leidde, zal zijn rouwproces “heel specifiek” zijn en andere connotaties hebben dan dat van zijn teamgenoten. Naast gevoelens van ongeloof en verslagenheid kan hij een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en schuldgevoelens ervaren, ook al is dat subjectieve schuldgevoel niet hetzelfde als daadwerkelijke schuld. Het is waarschijnlijk dat hij situaties en alternatieve handelwijzen heroverweegt en zichzelf voortdurend afvraagt wat er anders had gekund.
Ook de scheidsrechter en andere direct betrokkenen kunnen psychologische steun nodig hebben: mensen die in zulke uitzonderlijke omstandigheden belanden, proberen vaak achteraf te bedenken of zij iets anders hadden kunnen doen.
Deskundigen verwijzen tot slot naar collectieve rituelen en huldebetuigingen als mogelijke steunmiddelen, maar waarschuwen dat zulke momenten herinneringen kunnen oproepen die sommige spelers juist opnieuw blootleggen aan de trauma-ervaring. Het doel is daarom herinneringen te vinden die respectvol blijven zonder keer op keer het oorspronkelijke traumamoment te reactiveren.